Jesteś tutaj: HomeArtykułySprzętJak zrobić mapę cz.I

Jak zrobić mapę cz.I

Napisał  06 marca 2013
Rozpoczynamy cykl kilku artykułów na temat robienia map do biegu na orientację z wykorzystaniem szwajcarskiego programu o nazwie OCAD. Jest to najpopularniejszy tego typu program dostępny obecnie na rynku, a jego jedynym konkurentem jest darmowy opensource'owy program Open Orienteering Mapper (OOM), który został stworzony stosunkowo niedawno. Ciężko mi się wypowiedzieć na temat jego wad i zalet, gdyż nie został jeszcze przeze mnie przetestowany, będzie zatem o obsłudze programu OCAD w wersji 9, która nie jest co prawda najnowsza (aktualnie można kupić wersję 11), natomiast jest dość popularna na naszym rynku.
 
OCAD posiada dwa zasadnicze moduły:
- możliwość tworzenia map,
- możliowść budowania tras do orientacji sportowej.
W tym artykule skupię się na module pierwszym dotyczącym tworzenia map.

Aby stworzyć nową mapę, należy włączyć program, a następnie wybrać z głównego menu File -> New. W tym momencie otwiera nam się okno dialogowe, w którym musimy zdecydować, czy chcemy robić mapę (Normal map), czy trasę (Course setting for orienteering). My oczywiście wybieramy mapę, a następnie podejmujemy decyzję o rodzaju robionej mapy, co wpływa na zestaw symboli, które będą dla nas później dostępne.

Wybór rodzaju tworzonej mapy w programie OCAD9

Przejdziemy teraz do krótkiego opisu architektury programu OCAD. Na samej górze w pasku poziomym mamy menu główne, które zawiera 11 pozcyji (File, Edit, View, Symbol, Extras, Database, Background map, GPS, Options, Window, Help), natomiast poniżej widzimy dwa paski narzędzi - Standard toolbar i Edit toolbar. Pierwszy z nich zawiera najważniejsze funkcje z zakładek File, Edit i View, natomiast drugi to inne istotne funkcje programu OCAD. Okno główne programu to miejsce, gdzie wyświetlamy i edytujemy naszą mapę, natomiast pionowa tabela po prawej stronie to zestaw wszystkich dostępnych symboli, które możemy wykorzystać przy tworzeniu mapy.
Architektura programu OCAD9
 
Zakładka File (najważniejsze pozycje)
-> Print: drukuje mapę, mamy tu m.in. możliwość wyboru skali wydruku, wielkości drukowanego obszaru mapy (całość lub wybrany fragment),
-> Import: importuje pliki, dotyczy tylko plików wektorowych, najpopularniejsze formaty to AI, DXF, OCD, PDF, SHP (opcja ta może być wykorzystana np. do wczytywania "śladów" z odbiornika GPS - DXF, importowania logotypów - AI lub PDF, importowania innych map OCADa - OCD, czy wczytywania zawartości baz danych - SHP),
-> Export: eksportuje mapę zarówno do formatów rastrowych (BMP, GIF, JPG, TIFF), jak i wektorowych (AI, DXF, EPS, PDF, SHP, SVG), mamy tu m.in. możliwość wyboru rozdzielczości docelowego pliku (w przypadku rastrów), czy skali eksportu (w przypadku formatów wektorowych).
 
Zakładka Edit (najważniejsze pozycje)
-> Merge: łączy wszystkie zaznaczone obiekty w jeden (obiekty muszą być narysowane tym samym symbolem oraz być położone w bliskiej odległości),
-> To curve: zamienia polilinię składającą się z punktów normalnych (Normal points) w krzywą.
Zamiana polilinii w krzywą z wykorzystaniem funkcji To curve

Zakładka View (najważniejsze pozycje)
-> Normal mode: widok normalny,
-> Spot colors: widok uwzględniający kolejność kolorów przy wydruku w trybie Spot colors,
-> Draft mode: widok, który pozwala ustawić przezroczystość mapy i pliku podkładowego,

Porównanie trybów Normal mode, Spot colors i Draft mode

-> Hatch areas: przedstawia obiekty powierzchniowe w postaci zakreskowanej, co pozwala zobaczyć podkład w miejscu, gdzie jest mamy już mapę,
-> Anti-aliasing: wizualnie "wygładza" wygląd obiektów na mapie (nie ma wpływu przy wydruku, ale lepiej wygląda podczas pracy nad mapą).

Porównanie trybów Normal mode, Hatch areas i Anti-aliasing

Zakładka Symbol (najważniejsze pozycje) - również dostępna do kliknięciu prawym przyciskiem myszki w wybrany symbol z prawej
-> New: tworzenie nowego symbolu,
-> Edit: edytowanie istniejących symboli (zasadniczo nie powinniśmy nic zmieniać we wczytanym zestawie symboli, ponieważ są one stworzone zgodnie z międzynarodowymi normami ISOM lub ISSOM),
-> Icon: tworzenie ikonki dla wybranego symbolu,
-> Englarge/Reduce: powiększanie lub zmniejszanie wybranych symboli (w przedziale 20-500% wielkości początkowej),
-> Duplicate: duplikowanie wybranych symboli,
-> Select: zaznaczenie wybranych symboli (Used - zaznacza symbole użyte w danym pliku, Unused - zaznacza symbole nieużyte w danym pliku, Invert - zaznacza inwersję wybranych symboli, All - zaznacza wszystkie symbole),
-> Colors: zestaw kolorów dla danego pliku, z którego wybierane są kolory poszczególnych symboli (zasadniczo nie powinniśmy nic w nim zmieniać, szczególnie w kolejności kolorów),
-> Load colors from: wczytuje zestaw kolorów z innego pliku OCD (możliwość zastąpienia aktualnego zestawu kolorów nowym lub dodania nowego zestawu do aktualnego),
-> Load symbols from: wczytuje zestaw symboli z innego pliku OCD (możliwość zastąpienia aktualnego zestawu symboli nowym lub dodania nowego zestawu do aktualnego),
-> Protect: blokuje możliwość wyboru i edytowania obiektów należących do zaznaczonych z prawej strony symboli,
-> Hide: ukrywa obiekty należące do zaznaczonych z prawej strony symboli (nie są widoczne na mapie).

Zestaw kolorów dla domyślnego pliku mapy ISSOM 2007
 
Zakładka Extras (najważniejsze opcje)
-> Optimize/Repair: wykrywa błędy w pliku i go naprawia,
-> Move map: przesuwa mapę o określony wektor (wartość przesunięcia w pionie i w poziomie),
-> Change scale: zmienia skalę mapy z jednoczesną możliwością przeskalowania wielkości wszystkich symboli,
-> Stretch map: rozciąga mapę w pionie lub poziomie o określoną wartość,
-> Rotate map: obraca mapę o określoną wartość kątową w stopniach (przydatne przy obrocie mapy o wartość deklinacji magnetycznej),
-> Transform map: transformuje mapę do innego układu współrzędnych w oparciu o dowolną ilość punktów wiążących (wspólnych punktów na mapie i w docelowym układzie współrzędnych) wykorzystując algorytm zwykłej transformacji afinicznej (przesunięcie i obrót),
-> Select by symbol: wybiera wszystkie obiekty na mapie należące do określonych symboli,

Działanie funkcji Select by symbol w przypadku symbolu 418.0 Prominent tree (Charakterystyczne drzewo)

-> Partial map: umożliwia zapisanie wybranego fragmentu danej mapy w postaci nowego pliku OCD,
-> Grid lines: tworzy pionowe lub poziome linie siatki na mapie przy użyciu aktualnie wybranego symbolu (przydatne przy tworzeniu linii północy - wybieramy tylko Create Vertical lines, a odległość pomiędzy liniami na mapie wpisujemy w pole Vertical distance).
 
Zakładka Database umożliwia wczytywanie i późniejsze zarządzanie obiektami z baz danych przestrzennych.
 
Zakładka Background map (najważniejsze opcje)
-> Open: otwiera plik podkładowy w formacie BMP, JPG, GIF, OCD lub TIFF,
-> Adjust: umożliwia wpasowanie i przeskalowanie podkładu w oparciu o dowolną ilość punktów wiążących (wspólnych punktów na podkładzie i na mapie) wykorzystując algorytm zwykłej transformacji afinicznej (przesunięcie i obrót),
-> Hide: ukrywa wszystkie pliki podkładowe,
-> Options: pozwala zarządzać wszystkimi wczytanymi plikami podkładowymi.
 
Zakładka GPS umożliwia importowanie plików z odbiornika GPS, jednak najczęściej nie jest ona wykorzystywana ze względu na nieprzystosowanie do obecnych urządzeń GPS (wykorzystuje się opcję File -> Import).
 
Zakładka Options (najważniejsze pozycje)
-> Preferences: możliwość zarządzania podstawowymi ustawieniami programu,
-> Shortcuts: możliwość definiowania skrótów klawiszowych,
-> Scales: definiowanie skali i układu współrzędnych mapy.

Panel do definiowania skali mapy i układu współrzędnych (Options -> Scales)
 
Zakładka Window zawiera podstawowe opcje dotyczące otwartych okien w programie, natomiast zakładka Help to najważniejsze informacje z zakresu pomocy angielskojęzycznej dla użytkownika programu oraz podstawowe informacje o danej mapie.
 
Pasek narzędzi Edit toolbar zawiera następujący opcje:
-> Edit object: umożliwia edycję całego obiektu (przesunięcie, rozciągnięcie w danym kierunku),
-> Edit point: umożliwia edycję wybranego punktu danego obiektu,
-> Normal point: dodaje punkt normalny do istniejącego obiektu liniowego lub powierzchniowego,
-> Corner point: dodaje punkt narożny do istniejącego obiektu liniowego lub powierzchniowego,
-> Dash point: dodaje punkt typu "przerwa" do istniejącego obiektu liniowego lub powierzchniowego,
-> Remove point: usuwa wybrany punkt obiektu,
-> Direction of area patterns: zmienia kierunek obiektów punktowych i kierunków wzorów w przypadku obiektów powierzchniowych,
-> Rotate objects: obraca dany obiekt we wskazanym kierunku,
-> Cut hole: wycina "dziurę" w danym obiekcie powierzchniowym,
-> Cut area: rozcina dany obiekt powierzchniowy na dwie części,
-> Cut: rozcina obiekt liniowy na dwie części,
-> Move paralel: przesuwa obiekt liniowy wzdłuż normalnej w danym jego punkcie,
-> Curve mode: umożliwia rysowanie dowolnej krzywej,
-> Elipse mode: umożliwia rysowanie krzywej w kształcie elipsy,
-> Circle mode: umożliwia rysowanie krzywej w kształcie okręgu,
-> Rectangular line mode: umożliwia rysowanie polilinii w trybie ortogonalnym (każdy kolejny fragment linii jest prostopadły do poprzedniego),
-> Rectangular mode:umożliwia rysowanie poligonów w kształcie prostokąta,
-> Straight line mode:  umożliwia rysowanie dowolnej polilinii,
-> Freehand mode: umożliwia odręczne rysowanie polilinii lub krzywej,
-> Numeric mode: umożliwia rysowanie polilinii w trybie numerycznym (poprzez podawanie współrzędnych poszczególnych punktów polilinii).

Zaloguj się, by skomentować

Zapraszamy na zakupy

Gdzie zacząć?

Ranking sezonu 2017

M21K21M20K20M18K18M35K35
Imię nazwisko klub. pkt.
AdamSzmulkowskiPUKS Młode Orły1018
ŁukaszGryzioUKS Azymut1002
MichałKalataMKS Paulinum975
WojciechDudekPUKS Młode Orły964
MariuszPabichUKS Azymut904
KarolGaliczIndywidualny Mazowsze896

Facebook

Ostatnie komentarze

O portalu

Jest to pierwszy w Polsce portal o biegu na orientację. Powstał on we współpracy kilkunastu osób - oczywiście pasjonatów orienteeringu. Filarami serwisu są: część redakcyjna, baza map i klubów oraz kalendarz zawodów - wszystko, co trzeba obecnemu... lub przyszłemu orientaliście.

Wesprzyj nas!

Portal istnieje od lipca 2012 roku i na tym etapie najważniejszym wsparciem będzie wsparcie redakcyjne oraz pomoc przy dodawaniu map. Do współpracy zapraszamy każdego! Zachęcamy również do reklamowania się na łamach naszego serwisu.

Dołącz do redakcji

Czekamy na ludzi, którzy potrafią pisać o orienteeringu nietuzinkowo i z pasją. Wyślij nam swój artykuł, z chęcią go opublikujemy! Pamiętaj, że na dowolne tematy pisać możesz również na blogu wbudowanym w portal. Wystarczy się zarejestrować.

Kontakt

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

Tytuł biegnaorientacje.pl jest wpisany do rejestru dzienników i czasopism Krakowskiego Sądu Okręgowego. Wydawcą portalu jest firma Kvalitet z siedzibą w Krakowie. 

Nasz portal wykorzystuje pliki cookies (czym są?). Pamiętaj, że możesz je wyłączyć w ustawieniach przeglądarki.